Hợp tác xã góp phần quan trọng trong phát triển sản phẩm OCOP

Thực tiễn triển khai cho thấy, phần lớn các sản phẩm OCOP của tỉnh đều gắn với vai trò tổ chức sản xuất của HTX, tổ hợp tác và các cơ sở sản xuất có liên kết. Trong đó, HTX giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi là chủ thể tập hợp thành viên, tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, nâng cao chất lượng và đảm bảo tính đồng nhất của sản phẩm.

Thông qua mô hình HTX, các hộ sản xuất nhỏ lẻ được liên kết lại, hình thành vùng nguyên liệu ổn định, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây chính là điều kiện tiên quyết để sản phẩm tham gia chương trình OCOP và đạt các tiêu chí đánh giá, phân hạng.

Nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến quy trình chế biến, chú trọng xây dựng thương hiệu, bao bì sản phẩm. Nhờ đó, các sản phẩm đặc trưng như tôm khô, cá khô, mắm, mật ong, nông sản chế biến… không chỉ được nâng cao giá trị mà còn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

OCOP tạo động lực đổi mới tư duy sản xuất trong Hợp tác xã

Một trong những kết quả nổi bật của chương trình OCOP là góp phần thay đổi tư duy sản xuất của các HTX. Từ sản xuất mang tính tự phát, nhỏ lẻ, các HTX đã chuyển sang tư duy sản xuất hàng hóa, lấy thị trường làm định hướng, lấy chất lượng làm yếu tố cốt lõi.

Các HTX ngày càng chú trọng đến việc áp dụng khoa học – công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, đăng ký sở hữu trí tuệ, xây dựng nhãn hiệu và phát triển kênh phân phối. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều HTX đã từng bước tiếp cận phương thức bán hàng trực tuyến, livestream, tham gia các sàn thương mại điện tử, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP.

Bên cạnh đó, việc tham gia chương trình OCOP còn giúp HTX nâng cao năng lực quản trị, điều hành sản xuất, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động. Đây là nền tảng quan trọng để HTX phát triển bền vững trong cơ chế thị trường.

Góp phần nâng cao thu nhập, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới

Thông qua chương trình OCOP, các HTX đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao thu nhập cho thành viên và người lao động. Giá trị sản phẩm sau khi được công nhận OCOP thường tăng lên đáng kể nhờ được chuẩn hóa và quảng bá rộng rãi.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, các HTX còn đóng vai trò tích cực trong giải quyết việc làm, ổn định đời sống người dân nông thôn. Đồng thời, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng ngành nghề phi nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn toàn diện.

Đặc biệt, việc phát triển sản phẩm OCOP gắn với hoạt động của HTX đã trở thành một trong những tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Qua đó, khẳng định vai trò không thể thay thế của khu vực kinh tế tập thể trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Ghi nhận, tôn vinh các HTX tiêu biểu trong thực hiện Chương trình OCOP

Một điểm nhấn quan trọng trong quá trình triển khai Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021–2025 là sự ghi nhận, biểu dương kịp thời đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, trong đó có các Hợp tác xã tiêu biểu.

Theo Quyết định số 724/QĐ-UBND ngày 18/3/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, nhiều Hợp tác xã đã vinh dự được tặng Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nhờ những đóng góp nổi bật trong tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng và phát triển sản phẩm OCOP.

Cụ thể, các Hợp tác xã được khen thưởng gồm:

Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm (xã Tam Giang): Là một trong những đơn vị tiên phong trong phát triển sản phẩm nông nghiệp gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và từng bước tiếp cận thị trường theo hướng chuyên nghiệp. HTX đã chủ động đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chí OCOP, góp phần gia tăng giá trị nông sản địa phương.

Hợp tác xã Trúc Thương (xã Đầm Dơi): Phát huy tốt lợi thế địa phương, HTX đã tổ chức sản xuất gắn với tiêu chuẩn chất lượng, chú trọng xây dựng bao bì, nhãn hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sản phẩm của HTX từng bước được người tiêu dùng tin tưởng, góp phần quảng bá đặc sản địa phương.

Hợp tác xã Chế biến Thương mại Dịch vụ Nuôi trồng thủy sản Cái Bát (xã Hưng Mỹ): Là mô hình HTX tiêu biểu trong lĩnh vực thủy sản, HTX đã đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng. Việc tham gia OCOP đã giúp HTX chuẩn hóa quy trình sản xuất, từng bước xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Việc các Hợp tác xã được tặng Bằng khen không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực trong phát triển sản phẩm OCOP mà còn khẳng định vai trò nòng cốt của kinh tế tập thể trong phát triển kinh tế nông thôn. Đồng thời, đây cũng là động lực để các Hợp tác xã tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh.

Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tặng Bằng khen cho các tập thể, cá nhân nhân tổng kết Chương trình OCOP giai đoạn 2021 - 2025

Một số khó khăn, thách thức đặt ra

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của các HTX tham gia chương trình OCOP vẫn còn gặp không ít khó khăn. Năng lực quản trị của một số HTX còn hạn chế; quy mô sản xuất nhỏ; thiếu vốn đầu tư mở rộng sản xuất; khả năng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số còn chậm.

Công tác xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, kết nối thị trường vẫn chưa đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới. Một số sản phẩm OCOP chưa duy trì được chất lượng ổn định, chưa tạo được sức cạnh tranh mạnh trên thị trường.

Tiếp tục phát huy vai trò Hợp tác xã – yếu tố then chốt phát triển OCOP bền vững

Để chương trình OCOP tiếp tục phát huy hiệu quả, trong thời gian tới, cần xác định rõ HTX là chủ thể trung tâm trong tổ chức sản xuất và phát triển sản phẩm. Theo đó, cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tăng cường hỗ trợ HTX nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là kỹ năng quản lý, marketing và chuyển đổi số.

Thứ hai, tạo điều kiện thuận lợi để HTX tiếp cận nguồn vốn tín dụng, chính sách hỗ trợ của Nhà nước nhằm mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư công nghệ.

Thứ ba, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu, hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP.

Thứ tư, khuyến khích HTX tham gia sâu vào chuỗi giá trị, liên kết với doanh nghiệp để nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Thứ năm, phát huy vai trò của hệ thống Liên minh Hợp tác xã trong việc tư vấn, hỗ trợ, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các HTX thành viên, đồng thời là cầu nối quan trọng giữa HTX với các cơ quan quản lý Nhà nước và thị trường.

Có thể khẳng định, Chương trình OCOP đã và đang tạo ra “đòn bẩy” quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn tỉnh Cà Mau. Trong đó, Hợp tác xã giữ vai trò nòng cốt, là nhân tố quyết định trong việc tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Việc tiếp tục củng cố, phát triển HTX gắn với chương trình OCOP không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững, hiện đại. Đây chính là hướng đi phù hợp, cần được quan tâm, đầu tư và phát huy mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

          TH