Được thành lập từ năm 2016 với quy mô ban đầu chỉ 30 thành viên, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường từng bước phát triển cả về quy mô lẫn năng lực tổ chức. Đến nay, Hợp tác xã có 485 thành viên chính thức, hơn 10.000 thành viên liên kết; vốn điều lệ trên 5 tỷ đồng, vốn hoạt động hơn 17 tỷ đồng; tạo việc làm ổn định cho trên 550 lao động tại nhiều địa phương.

Tuy nhiên, điều làm nên dấu ấn của Hợp tác xã không chỉ nằm ở sự tăng trưởng về số lượng, mà chính là sự chuyển biến trong tư duy phát triển.

Từ thực tiễn hoạt động, Hợp tác xã nhận thức rõ: khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, thì hợp tác xã không thể đứng ngoài. Hợp tác xã phải tự định vị mình là một cấu phần vận hành trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân, tham gia từ đầu vào đến đầu ra của chuỗi giá trị và Câu hỏi đặt ra không còn là “Hợp tác xã được hỗ trợ gì”, mà là “Hợp tác xã tham gia bằng cách nào, ở vị trí nào và đóng góp giá trị gì”.

Từ đó, Hợp tác xã tập trung đổi mới căn bản ba phương diện:

Thứ nhất, về tư duy quản trị. Hợp tác xã không vận hành theo phương thức cũ, thiếu minh bạch, thiếu chuyên nghiệp. Muốn tham gia hệ sinh thái kinh tế tư nhân, hợp tác xã phải có bộ máy quản lý bài bản, có kế hoạch kinh doanh, kiểm soát tài chính và chiến lược thị trường rõ ràng. Doanh nghiệp chỉ hợp tác khi hợp tác xã vận hành như một tổ chức kinh tế thực thụ.

Thứ hai, chủ động tham gia chuỗi giá trị. Hợp tác xã không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu mà phải chủ động kết nối với doanh nghiệp chế biến, thương mại, logistics và xuất khẩu. Thay vì chờ doanh nghiệp tìm đến, hợp tác xã chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác, đáp ứng tiêu chuẩn và minh bạch thông tin trong liên kết.

Thứ ba, đổi mới phương thức hoạt động. Ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất không còn là xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc. Nếu không thay đổi, hợp tác xã sẽ bị loại khỏi các chuỗi cung ứng hiện đại.

Cụ thể, trong những năm qua, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường đã triển khai liên kết sản xuất lúa hàng hóa quy mô lớn, với diện tích khoảng 50.000 ha/năm tại Cà Mau và các tỉnh lân cận. Hợp tác xã tập trung phát triển vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm, đồng thời cung ứng đầy đủ các dịch vụ đầu vào như: giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, máy bay gieo sạ, phun thuốc, máy thu hoạch…

Đặc biệt, Hợp tác xã luôn tuân thủ thu mua đúng thời điểm, đúng giá đã ký kết, kể cả trong điều kiện bất lợi như mưa bão, giúp nông dân yên tâm sản xuất, không bị ép giá.

Hiện nay, Hợp tác xã đang liên kết với 03 tập đoàn và 11 doanh nghiệp lớn để tiêu thụ sản phẩm, chủ yếu trên các giống lúa chất lượng cao như Nàng Hoa 9, Đài Thơm 8, OM18.

Bên cạnh đó, Hợp tác xã đã tham gia các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp: Vụ Thu Đông năm 2025 thực hiện mô hình điểm 48,5 ha; Vụ Đông Xuân 2025–2026 mở rộng trên 5.000 ha với hơn 2.000 hộ tham gia. Các mô hình này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo niềm tin cho doanh nghiệp về vùng nguyên liệu ổn định, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Thực tiễn từ Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường cho thấy, khi hợp tác xã chủ động thay đổi, không chỉ vai trò được nâng lên mà vị thế trong chuỗi giá trị cũng được xác lập rõ ràng hơn. Hợp tác xã không còn là “khâu trung gian” đơn thuần, mà đang trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái kinh tế, góp phần tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Ông Trịnh Văn Cường, Chủ tịch HĐQT HTX Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường chia sẽ tại Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia năm 2026

Những kinh nghiệm này cũng đã được Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Cường chia sẻ tại Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia năm 2026 với thông điệp: Hợp tác xã không chờ hỗ trợ để tồn tại, mà phải chủ động đổi mới để phát triển. Hợp tác xã không đứng ngoài hệ sinh thái kinh tế tư nhân, mà là một cấu phần vận hành trong đó. Chỉ khi tư duy thay đổi, vai trò mới thay đổi; và khi vai trò thay đổi, cơ hội phát triển sẽ mở ra. Đó không chỉ là kinh nghiệm riêng của một hợp tác xã, mà còn là gợi mở quan trọng cho khu vực kinh tế tập thể trong quá trình thích ứng và phát triển trong bối cảnh mới./.

            TH