Quy chế thay thế các quy định trước đây, tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, phù hợp với Luật Hợp tác xã năm 2023, các văn bản hướng dẫn thi hành và phát huy chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể.
Quy chế được ban hành trong bối cảnh tỉnh Cà Mau đang tập trung triển khai các chủ trương của Trung ương về phát triển kinh tế tập thể, đổi mới mô hình tăng trưởng, xây dựng nông thôn mới và thực hiện chuyển đổi số trong khu vực hợp tác xã. Đây không chỉ là văn bản quy định trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị mà còn là cơ sở quan trọng để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong hỗ trợ tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã phát triển bền vững.
Phân công rõ trách nhiệm, phối hợp đồng bộ trong hỗ trợ kinh tế tập thể
Điểm nổi bật của Quy chế là xác định rõ nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan theo hướng rõ đơn vị, rõ việc, rõ trách nhiệm, bảo đảm việc hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể được triển khai đồng bộ, kịp thời, tránh chồng chéo, trùng lắp.
Theo đó, Quy chế quy định việc phối hợp tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm như: tuyên truyền, vận động thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; triển khai các chính sách hỗ trợ của Nhà nước; nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức kinh tế tập thể; trao đổi, cung cấp thông tin đăng ký hoạt động và thực hiện chế độ báo cáo. Đặc biệt, việc hỗ trợ được định hướng theo chuỗi giá trị sản xuất – chế biến – tiêu thụ, lấy hiệu quả thị trường và đầu ra sản phẩm làm tiêu chí trọng tâm, thay cho cách hỗ trợ dàn trải như trước đây.
Trong cơ chế phối hợp này, Sở Tài chính được giao là cơ quan đầu mối tham mưu tổng hợp cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tập thể, theo dõi, đánh giá việc thực hiện các chính sách hỗ trợ và tham mưu bố trí kinh phí; Sở Nông nghiệp và Môi trường phụ trách các chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, đất đai, bảo vệ môi trường và xây dựng các mô hình kinh tế tập thể trong lĩnh vực nông nghiệp; Sở Công Thương đảm nhiệm xúc tiến thương mại, khuyến công nâng cao hiệu quả hoạt động các tổ chức kinh tế tập thể; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu sản phẩm hợp tác xã; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỗ trợ phát triển hợp tác xã du lịch, quảng bá thương hiệu và sản phẩm trên các nền tảng số; Sở Xây dựng hướng dẫn thực hiện các quy định về giao thông vận tải, xây dựng và giải quyết các vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý; Sở Nội vụ phổ biến pháp luật lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội và an toàn, vệ sinh lao động; Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức đào tạo nghề cho thành viên và người lao động trong các tổ chức kinh tế tập thể.
Sở Nông nghiệp và Môi trường phụ trách các chính sách phát triển mô hình sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỗ trợ phát triển hợp tác xã du lịch
Thuế tỉnh Cà Mau hướng dẫn các hợp tác xã tiếp cận, thực hiện các chính sách ưu đãi về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất; Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực 15 chỉ đạo các tổ chức tín dụng tạo điều kiện để các tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn tín dụng; Bảo hiểm xã hội tỉnh hướng dẫn thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội; Trường Chính trị tỉnh nghiên cứu, đưa nội dung về kinh tế tập thể và pháp luật hợp tác xã vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên tham gia phát triển kinh tế tập thể.
Hội đồng nhân dân các xã, phường bổ sung vào chương trình hoạt động giám sát chuyên đề để thực thi pháp luật về hợp tác xã; Ủy ban nhân dân các xã, phường thực hiện quản lý nhà nước đối với tổ hợp tác, hợp tác xã trên địa bàn, hướng dẫn, theo dõi hoạt động, triển khai các chính sách hỗ trợ, kiểm tra việc chấp hành pháp luật và phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh trong công tác tuyên truyền, đào tạo, tổ chức đại hội hợp tác xã theo quy định.
Khẳng định vai trò của Liên minh Hợp tác xã tỉnh trong hỗ trợ hợp tác xã
Một trong những điểm đáng chú ý của Quy chế là giao cho Liên minh Hợp tác xã tỉnh nhiều nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ vai trò là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các hợp tác xã, đồng thời là lực lượng nòng cốt trong công tác hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh.
Ngay từ giai đoạn thành lập hợp tác xã, Liên minh Hợp tác xã tỉnh được giao trực tiếp tư vấn, hướng dẫn sáng lập viên về thủ tục pháp lý, xây dựng điều lệ, phương án sản xuất kinh doanh, nghị quyết hội nghị thành lập và hoàn thiện hồ sơ theo quy định pháp luật; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động thành lập hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã mới.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh tiếp tục được giao nhiệm vụ hỗ trợ thành lập và tổ chức hoạt động HTX
Trong công tác phát triển nguồn nhân lực, Liên minh Hợp tác xã tỉnh là cơ quan chủ trì tổng hợp nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật và nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ quản lý, thành viên hợp tác xã; trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt kế hoạch, đồng thời trực tiếp tổ chức triển khai các lớp đào tạo, tập huấn sau khi được bố trí kinh phí. Quy chế cũng quy định rõ quy trình đăng ký nhu cầu đào tạo từ cấp xã đến Liên minh Hợp tác xã tỉnh và Sở Tài chính, bảo đảm việc hỗ trợ sát với nhu cầu thực tiễn của từng hợp tác xã.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh với công tác tập huấn cho cán bộ quản lý nhà nước về KTTT, cán bộ quản lý HTX
Đối với chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn, Liên minh Hợp tác xã tỉnh tiếp tục giữ vai trò chủ trì hướng dẫn các hợp tác xã tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Cà Mau và Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã Việt Nam, góp phần tháo gỡ khó khăn về vốn – một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất của khu vực kinh tế tập thể hiện nay.
Quy chế còn giao Liên minh Hợp tác xã tỉnh nhiều nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình hoạt động của hợp tác xã, gồm:
Chủ trì công tác tuyên truyền về kinh tế tập thể trên các phương tiện truyền thông; phối hợp tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị, tay nghề cho cán bộ quản lý, thành viên và người lao động.
Chủ trì hướng dẫn hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động đúng quy định của Luật Hợp tác xã; tổ chức đại hội thường niên, đại hội nhiệm kỳ đúng quy định.
Phối hợp thống nhất số liệu về tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã giữa các cơ quan quản lý.
Chủ trì tổ chức các cuộc gặp mặt, đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với hợp tác xã; biểu dương, nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả.
Tư vấn, hỗ trợ hợp tác xã về vốn, dự án, thông tin thị trường, tiếp cận chính sách; tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Phối hợp tổ chức hội chợ xúc tiến thương mại; tuyên truyền pháp luật lao động; đào tạo nghề cho thành viên hợp tác xã.
Có thể thấy, phạm vi nhiệm vụ của Liên minh Hợp tác xã tỉnh không chỉ dừng ở công tác tuyên truyền hay tư vấn thành lập hợp tác xã mà còn bao quát toàn bộ quá trình hình thành, củng cố, phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức kinh tế tập thể. Đây là bước khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của Liên minh Hợp tác xã tỉnh trong hệ thống hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã của tỉnh.
Tạo động lực mới cho phát triển kinh tế tập thể của tỉnh
Việc ban hành Quy chế phối hợp mang nhiều ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
Trước hết, Quy chế hình thành cơ chế phối hợp liên ngành thống nhất, khắc phục tình trạng mỗi cơ quan thực hiện riêng lẻ, giúp các hợp tác xã tiếp cận chính sách thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.
Thứ hai, Quy chế tạo sự gắn kết giữa các chính sách hỗ trợ từ đào tạo nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tín dụng, đất đai, xúc tiến thương mại đến kết nối thị trường, qua đó giúp các hợp tác xã phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đặc biệt, việc giao Liên minh Hợp tác xã tỉnh giữ vai trò trung tâm trong nhiều nội dung phối hợp sẽ tạo điều kiện phát huy tốt hơn chức năng đại diện, đồng hành cùng hợp tác xã; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở đến các cơ quan có thẩm quyền để tháo gỡ.
Trong bối cảnh Luật Hợp tác xã năm 2023 đang được triển khai đồng bộ trên cả nước, Quy chế phối hợp của tỉnh Cà Mau được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát huy vai trò của từng cơ quan, đơn vị, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để các tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã phát triển bền vững, đóng góp ngày càng tích cực vào tăng trưởng kinh tế, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống của người dân địa phương./.
BN
