Từ củ nghệ tủa vàng đến thương hiệu tinh bột nghệ xà cừ Cà Mau. Câu chuyện bắt đầu từ những lô củ nghệ nhỏ bị gãy, bị loại thải ở chợ đầu mối - thứ mà nhiều người tưởng vô giá trị. Chị Lâm Hằng Ni, người sáng lập HTX Nhật Huy, đã nhìn thấy cơ hội: chế biến, nâng cấp thành tinh bột nghệ sạch, an toàn, giữ trọn giá trị dinh dưỡng của giống nghệ xà cừ bản địa. Từ thử nghiệm gia đình, đến đầu tư máy móc, áp dụng sấy lạnh và tiến tới tổ chức sản xuất theo chuỗi, HTX Nhật Huy đã tạo ra sản phẩm có thương hiệu, mẫu mã và chứng nhận - trong đó tinh bột nghệ xà cừ đã được chú ý tại các hội chợ và chương trình OCOP.
Bên cạnh đó, còn mang 1 giá trị kép: Kinh tế - Xã hội - Môi trường, tinh bột nghệ không chỉ là một “hàng hóa” mà HTX Nhật Huy tạo ra; đó là kết quả của một chuỗi biến đổi giá trị: khôi phục diện tích đất vườn tạp bỏ hoang bằng nguyên liệu nghệ, tạo việc làm cho phụ nữ địa phương, ký hợp đồng bao tiêu với các hộ nông, và tận dụng phụ phẩm để làm phân hữu cơ - hình thành một mô hình kinh tế tuần hoàn xanh. Nhờ đó, thu nhập của nhiều hộ được cải thiện, sinh kế bền vững hơn, và giá trị nông sản quê hương được nâng lên thành thương hiệu có uy tín.
Các sản phẩm làm từ nghệ của HTX Nhật Huy
Hành trình thương hiệu hoá một sản phẩm địa phương không thể thiếu những mạch máu kết nối: đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau cùng với các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương đã đồng hành, tạo điều kiện cho HTX Nhật Huy tiếp cận nguồn lực, tham gia các hội chợ, chương trình OCOP, và tiếp nhận các đoàn tham quan, chuyển giao mô hình. Sự hiện diện của Liên minh HTX trong các hoạt động tham quan, tập huấn và ngày hội sản phẩm đã góp phần đưa “giá trị nghệ quê hương” tới gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.
Bảo tồn bản sắc xây dựng niềm tin người tiêu dùng, một thương hiệu địa phương mạnh mẽ phải đi đôi với câu chuyện minh bạch nguồn gốc và cam kết chất lượng. HTX Nhật Huy đã chủ động xây dựng quy trình sản xuất có thể truy xuất nguồn gốc, áp dụng quy chuẩn sấy, bảo quản, và đóng gói phù hợp thị trường. Khi sản phẩm được gắn nhãn OCOP và được giới thiệu tại hội chợ, hình ảnh nghệ quê hương Cà Mau - sạch, an toàn, giàu dược tính - càng được củng cố trong tâm trí người tiêu dùng. Chính sự minh bạch, sự tận tâm trong chế biến đã chuyển đổi một nông sản địa phương thành một niềm tin kinh tế cho cộng đồng. Điểm đặc sắc trong câu chuyện của Nhật Huy là vai trò chủ đạo của phụ nữ trong quản lý và vận hành HTX. Khi những nữ chủ nhiệm, nữ giám đốc như chị Lâm Hằng Ni đứng ra tổ chức, họ không chỉ chăm lo sản xuất mà còn dẫn dắt cộng đồng, tổ chức tập huấn, liên kết nguyên liệu và chia sẻ kỹ thuật. Sự hỗ trợ của Hội Phụ nữ và các chương trình khởi nghiệp đã giúp lan tỏa mô hình, biến kinh nghiệm địa phương thành bài học nhân rộng. Đây chính là biểu tượng của giá trị nghệ quê hương: không đơn độc là lợi nhuận, mà là nâng đỡ cộng đồng và truyền cảm hứng cho thế hệ làm nông mới.
Thu hoạch sản phẩm nghệ tại HTX
Bên cạnh những mặt đạt được những bước tiến quan trọng - từ OCOP đến các giải thưởng khu vực - HTX Nhật Huy vẫn đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn phổ biến của HTX nông nghiệp: quy mô nguyên liệu chưa đồng đều, mở rộng kênh tiêu thụ bền vững, và thích ứng với chuyển đổi số để tiếp cận thị trường trực tuyến. Về phía hỗ trợ, Liên minh HTX tỉnh Cà Mau và các đối tác có thể tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ về chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và kết nối thương mại điện tử — để biến giá trị địa phương thành sức bật cạnh tranh trên thị trường rộng hơn.
Giá trị nghệ quê hương mà HTX Nhật Huy đang kiến tạo không chỉ đếm bằng hộp hàng bán ra hay con số doanh thu: đó là một câu chuyện chuyển đổi nông nghiệp — từ bỏ lãng phí, làm giàu tri thức kỹ thuật, kết nối cộng đồng, và tôn vinh văn hoá bản địa. Khi Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau cùng cộng đồng cơ sở doanh nghiệp hợp tác xã tiếp tục đồng hành, định hướng và tư vấn, thì giá trị ấy sẽ lớn hơn — trở thành mẫu mực cho nhiều HTX khác học theo: biết kinh doanh, biết giữ gốc, biết chia sẻ. Đó là thông điệp sâu sắc mà tinh bột nghệ xà cừ Cà Mau gửi tới người tiêu dùng: quê hương có thể tràn đầy khi người dân hợp lực, khi HTX biết thương hiệu hoá sản phẩm, và khi các tổ chức tiếp sức đúng lúc, đúng cách.
Tiến Đạt
