Tổ hợp tác – mắt xích linh hoạt trong phát triển kinh tế nông thôn

Hiện nay, toàn tỉnh Cà Mau có 862 Tổ hợp tác, trong đó có 764 THT đang hoạt động với 26.173 thành viên tham gia. Các THT hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực như nuôi trồng thủy sản, trồng lúa, rau màu, dịch vụ sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.

Thực tiễn cho thấy, các THT đã phát huy tốt vai trò là hình thức liên kết sản xuất linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế hộ ở nông thôn. Thông qua THT, các thành viên có điều kiện hỗ trợ lẫn nhau về vốn, giống, kỹ thuật, đồng thời tạo cầu nối trong ký kết hợp đồng với doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, ổn định đầu ra, tăng thu nhập cho người dân, đóng góp tích cực vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Đáng chú ý, xu hướng phát triển THT đang có sự chuyển biến tích cực, từ hình thức tự phát, mang tính thời vụ sang các mô hình liên kết chặt chẽ hơn, có hợp đồng hợp tác rõ ràng và từng bước tiếp cận theo quy định của Luật Hợp tác xã năm 2023. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển lên hợp tác xã trong thời gian tới.

Nghị định 77/2019/NĐ-CP tạo chuyển biến về nhận thức và tổ chức thực hiện

Trong quá trình triển khai, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau đã tích cực phối hợp với các sở, ngành và tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của Nghị định số 77/2019/NĐ-CP đến cán bộ và người dân. Nhiều lớp tập huấn, hội nghị đã được tổ chức, góp phần nâng cao nhận thức về kinh tế tập thể nói chung và THT nói riêng.

Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp cùng Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh tuyên truyền, phổ biến quy định thành lập THT cho đoàn viên, hội viên thực hiện các mô hình khởi nghiệp

Nhờ đó, nhiều THT đã từng bước hoàn thiện nội quy, xây dựng hợp đồng hợp tác và thực hiện chứng thực theo quy định. Nhận thức của các cấp ủy, chính quyền và người dân về vai trò của THT được nâng lên rõ rệt, khẳng định THT là mô hình phù hợp trong tổ chức sản xuất, giúp nâng cao năng lực kinh tế hộ và thúc đẩy liên kết sản xuất.

Những khó khăn, hạn chế cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thi hành Nghị định số 77/2019/NĐ-CP vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế. Đáng chú ý là phần lớn các THT chưa thực hiện đầy đủ việc thông báo hoạt động với Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định; công tác quản lý sau đăng ký ở một số địa phương còn mang tính hình thức, thiếu chặt chẽ.

Quy mô hoạt động của các THT còn nhỏ lẻ, năng lực quản lý của tổ trưởng và thành viên còn hạn chế; việc cập nhật thông tin biến động về thành viên chưa kịp thời, chủ yếu thực hiện thủ công, thiếu đồng bộ dữ liệu. Đặc biệt, do không có tư cách pháp nhân, các THT gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tín dụng, ký kết hợp đồng kinh tế và mở rộng sản xuất.

Ngoài ra, một số quy định tại Nghị định số 77/2019/NĐ-CP còn mang tính khung, chưa cụ thể, nhất là về tài sản chung, cơ chế giám sát và trách nhiệm pháp lý, dẫn đến lúng túng trong quá trình triển khai thực hiện.

Cần hoàn thiện chính sách theo hướng đồng bộ, thực tiễn

Từ thực tiễn triển khai, trong quá trình tổng kết thực hiện Nghị định số 77/2019/NĐ-CP; Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành Nghị định trong thời gian tới.

Trong đó, nhấn mạnh việc tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật theo hướng đa dạng, dễ tiếp cận; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý THT, xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung từ tỉnh đến cơ sở. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan, tăng cường kiểm tra, giám sát và có chế tài xử lý phù hợp.

Đối với nội dung sửa đổi, kiến nghị đơn giản hóa thủ tục đăng ký, cho phép thực hiện trực tuyến; quy định chế độ báo cáo định kỳ về biến động thành viên; hướng dẫn cụ thể việc mở tài khoản ngân hàng cho THT; nghiên cứu cấp mã định danh để thuận lợi trong giao dịch.

Bên cạnh đó, đề xuất Bộ Tài chính sớm ban hành Nghị định mới thay thế theo hướng đồng bộ với Luật Hợp tác xã năm 2023; tăng cường chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi số và tạo cơ chế khuyến khích THT phát triển lên hợp tác xã kiểu mới.

Khẳng định vai trò nền tảng của Tổ hợp tác

Có thể khẳng định, Tổ hợp tác tiếp tục là hình thức liên kết kinh tế phù hợp, đóng vai trò nền tảng trong phát triển kinh tế tập thể tại địa phương. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả cao hơn, rất cần sự hoàn thiện về thể chế, chính sách cũng như sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành.

Việc tổng kết thi hành Nghị định số 77/2019/NĐ-CP không chỉ nhằm đánh giá kết quả đạt được mà còn là cơ sở quan trọng để đề xuất, hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho THT phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau trong giai đoạn mới./.

            Quách Quốc