Trên địa bàn tỉnh Cà Mau – địa phương có thế mạnh về nông nghiệp và thủy sản, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong các Hợp tác xã đang từng bước mang lại những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao giá trị các ngành hàng chủ lực, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Khẳng định vai trò then chốt của chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang trở thành yếu tố then chốt, có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao giá trị nông sản, thủy sản của địa phương. Việc ứng dụng công nghệ số đã giúp các Hợp tác xã từng bước thay đổi phương thức sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Một trong những lợi ích rõ nét của chuyển đổi số là minh bạch hóa quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Thông qua việc áp dụng mã QR, nhật ký sản xuất điện tử, phần mềm quản lý sản xuất…, các Hợp tác xã có thể kiểm soát chặt chẽ quy trình từ đầu vào đến đầu ra. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn đáp ứng tốt các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu.

Đối với các sản phẩm chủ lực của tỉnh như tôm, cua, lúa chất lượng cao, việc minh bạch thông tin sản xuất đã góp phần nâng cao uy tín, tạo niềm tin đối với người tiêu dùng và đối tác. Đây chính là nền tảng quan trọng để gia tăng giá trị sản phẩm và xây dựng thương hiệu nông sản, thủy sản Cà Mau.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số còn mở ra hướng đi mới trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến, các Hợp tác xã có thể tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, giảm phụ thuộc vào thương lái, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho thành viên.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất và tiêu thụ, chuyển đổi số còn góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản trị Hợp tác xã. Các phần mềm quản lý tài chính, điều hành sản xuất, kết nối cung – cầu giúp bộ máy quản lý hoạt động hiệu quả, minh bạch, từng bước tiệm cận với mô hình quản trị hiện đại.

Những kết quả bước đầu đáng ghi nhận

Thực tiễn triển khai cho thấy, quá trình ứng dụng công nghệ số trong các Hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Trước hết, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và sản xuất từng bước được hình thành. Nhiều Hợp tác xã đã triển khai nhật ký sản xuất điện tử, phần mềm kế toán, quản lý đơn hàng… Qua đó giúp kiểm soát chi phí, nâng cao hiệu quả điều hành và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động.

Đáng chú ý, việc mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua nền tảng số đã trở thành điểm sáng nổi bật. Các Hợp tác xã đã chủ động tận dụng các nền tảng như Facebook, Zalo, TikTok… để quảng bá sản phẩm, kết hợp với bán hàng trực tuyến và livestream. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương mà còn vươn ra thị trường cả nước, từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Cùng với đó, tư duy sản xuất của các Hợp tác xã đã có sự chuyển biến rõ rệt. Thay vì sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, nhiều Hợp tác xã đã chuyển sang sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn với truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Việc tham gia Chương trình OCOP cũng góp phần nâng cao chất lượng, mẫu mã và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Một kết quả quan trọng khác là hạ tầng công nghệ thông tin từng bước được cải thiện. Hiện nay, khoảng gần 40% Hợp tác xã trên địa bàn đã được trang bị các thiết bị công nghệ thông tin cơ bản, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các ứng dụng số trong quản lý và sản xuất kinh doanh.

Xuất hiện nhiều mô hình chuyển đổi số hiệu quả

Trong quá trình triển khai, nhiều mô hình Hợp tác xã ứng dụng chuyển đổi số đã mang lại hiệu quả rõ nét, trở thành điểm sáng có khả năng nhân rộng.

Tiêu biểu có thể kể đến Hợp tác xã Ba khía Đầm Dơi, với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ sản phẩm. Hợp tác xã đã xây dựng các kênh bán hàng trên mạng xã hội, tham gia sàn thương mại điện tử, tổ chức livestream giới thiệu sản phẩm, đồng thời triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Nhờ đó, sản phẩm được tiêu thụ ổn định, giá trị gia tăng cao hơn và thương hiệu ngày càng được khẳng định.

Kênh Tiktok của HTX Ba Khía Đầm Dơi, xã Quách Phẩm với gần 72.000 lượt Follower

Bên cạnh đó, Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình là mô hình tiêu biểu trong việc ứng dụng chuyển đổi số một cách toàn diện. Không chỉ áp dụng nhật ký sản xuất điện tử, quản lý quy trình sản xuất, Hợp tác xã còn chủ động ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động truyền thông, quảng bá sản phẩm. Việc sử dụng AI để xây dựng nội dung, hình ảnh, tối ưu thông tin truyền thông đã giúp nâng cao hiệu quả tiếp cận khách hàng, tiết giảm chi phí và chuyên nghiệp hóa hoạt động quảng bá.

Ứng dụng AI của HTX nông nghiêp tổng hợp Ba Đình trong công tác truyền thông

Các mô hình này cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang dần trở thành động lực thúc đẩy đổi mới toàn diện trong Hợp tác xã, từ sản xuất, quản lý đến tiêu thụ và xây dựng thương hiệu.

Đổi mới phương thức xúc tiến thương mại từ thực tiễn

Một điểm nhấn nổi bật trong thời gian qua là việc Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau phối hợp với Báo và Đài Phát thanh – Truyền hình Cà Mau tổ chức các phiên livestream định kỳ hằng tuần trên Facebook Thời sự Cà Mau.

Đây được xem là mô hình mới, mang tính sáng tạo và có ý nghĩa quan trọng. Khác với các hoạt động bán hàng trực tuyến thông thường, các phiên livestream này được thực hiện trên kênh truyền thông chính thống của tỉnh, qua đó giúp nâng cao độ tin cậy đối với sản phẩm của Hợp tác xã.

Thông qua các phiên livestream, sản phẩm được giới thiệu trực quan, minh bạch, có sự đồng hành của cơ quan báo chí, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn về chất lượng và nguồn gốc. Đồng thời, với lượng người theo dõi lớn, ổn định, kênh Facebook Thời sự Cà Mau đã giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, đưa sản phẩm đến với đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Mô hình này không chỉ góp phần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm mà còn giúp các Hợp tác xã nâng cao kỹ năng chuyển đổi số, từng bước làm chủ các nền tảng số, từ đó phát triển bền vững hơn trong tương lai.

Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau phối hợp với Báo và Đài Phát thanh – Truyền hình Cà Mau tổ chức các phiên livestream định kỳ hằng tuần trên Facebook Thời sự Cà Mau

Những khó khăn, thách thức đặt ra

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số trong khu vực Hợp tác xã vẫn còn không ít khó khăn, thách thức.

Trước hết là hạn chế về nguồn lực tài chính. Phần lớn Hợp tác xã có quy mô nhỏ, vốn ít nên gặp khó khăn trong việc đầu tư hạ tầng công nghệ, phần mềm và thiết bị số.

Thứ hai là nguồn nhân lực còn hạn chế về kỹ năng số. Đội ngũ cán bộ quản lý Hợp tác xã chưa được đào tạo bài bản về công nghệ thông tin, thương mại điện tử, dẫn đến việc tiếp cận và khai thác các nền tảng số còn gặp nhiều lúng túng.

Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ ở một số khu vực còn yếu, đặc biệt là vùng nuôi trồng thủy sản; cùng với đó là nhận thức về chuyển đổi số chưa đồng đều, một số Hợp tác xã còn tâm lý e ngại thay đổi.

Định hướng trong thời gian tới

Trong giai đoạn tới, các Hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Cà Mau cần đẩy mạnh chuyển đổi số, với mục tiêu từng bước xây dựng môi trường số đồng bộ trong khu vực Hợp tác xã, giúp nâng cao hiệu quả quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Trọng tâm là nhân rộng các mô hình Hợp tác xã ứng dụng công nghệ số hiệu quả, tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực số cho cán bộ Hợp tác xã; đồng thời đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp công nghệ, các sàn thương mại điện tử để hỗ trợ Hợp tác xã tiếp cận các giải pháp phù hợp.

Song song đó, tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các hoạt động livestream trên kênh chính thống, coi đây là một trong những kênh xúc tiến thương mại quan trọng trong thời gian tới.

Có thể khẳng định, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn cho khu vực kinh tế tập thể tỉnh Cà Mau. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và nỗ lực của các Hợp tác xã, tin tưởng rằng trong thời gian tới, nông sản, thủy sản Cà Mau sẽ ngày càng nâng cao giá trị, khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương một cách bền vững./.

TH