Dẫn dắt dự án sáng tạo ấy là bà Huỳnh Bé Đầm – người nữ giám đốc đầy bản lĩnh và tâm huyết. Với tầm nhìn sâu rộng và trồng rong biển kết hợp nuôi tôm vào Cà Mau. Mô hình trồng rong “râu” bề mặt nước của bà không chỉ tạo ra nguồn thu nhập kép cho nông dân, mà còn như một “cỗ máy lọc sinh học” tự nhiên, gột rửa tảo phèn, nâng cao năng suất nuôi thủy sản. Câu chuyện tưởng chừng bằng không của bà Đầm – từ việc cải tạo ao đến thành quả xanh tươi của giàn rong – đã trở thành cảm hứng lan tỏa trong cộng đồng.
Mô hình thí điểm trồng rong râu tại nhà hộ dân thành viên HTX
Trong hình là các giàn giá thể nổi trên mặt nước được Hợp tác xã (HTX) Nuôi trồng rong biển Đầm Dơi lắp đặt để nuôi rong câu Thái (loại rong biển có tên dân dã là rong râu). Kỹ thuật trồng rong nổi tại Đầm Dơi gồm nhiều bước chính: Chọn giống rong cỡ chuẩn và rải đều trên lưới, sau đó lắp đặt giàn nổi cố định bằng phao hoặc gỗ vênh cao, giữ giàn nằm ngang theo độ sâu lý tưởng. Mỗi hécta sử dụng khoảng 20 giàn, mỗi giàn trải lưới và cho rong bám vào. Sau 2–3 tháng, rong có thể thu hoạch. HTX Nuôi trồng rong biển Đầm Dơi đã hợp tác với Công ty Công nghệ sinh học rong biển trong việc cung cấp giống và hướng dẫn kỹ thuật. Nhờ kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả, mô hình này tận dụng được ao nuôi tôm sẵn có, vừa ít tốn công chăm sóc, lại dễ nhân rộng. Kỹ thuật trồng rong nổi này rất phù hợp với khí hậu nước mặn và nuôi quảng canh ở Đầm Dơi. Hình ảnh giàn rong xanh mướt lan tỏa hy vọng mới cho người nuôi thủy sản Cà Mau, bởi mỗi bập bềnh của giàn rong mang theo giá trị kinh tế và môi trường.
Kết quả và lợi ích kinh tế - môi trường, bài toán kinh tế của mô hình minh chứng bằng con số cụ thể như: Thí điểm 10 ha thành viên HTX ở Đầm dơi thu được khoảng 60 tấn rong tươi (khoảng 9 t khô) mỗi vụ. Rong khô có giá thu mua 8.000–10.000 đ/kg, nghĩa là mỗi 1 ha mang về thêm xấp xỉ 8,1 triệu đồng cho nông dân (chưa kể thu nhập từ tôm cá). Như vậy, lợi nhuận tăng thêm hơn 8,1 triệu đồng/ha chỉ từ rong. Nếu mở rộng 100 ha (mục tiêu năm 2026), với điều kiện tương tự, HTX và bà con có thể thu về hàng trăm triệu đồng mỗi vụ chỉ nhờ rong khô.
Bên cạnh lợi ích kinh tế, mô hình trồng rong còn tạo ra lợi ích môi trường đáng kể. Rong câu Thái hoạt động như “máy lọc sinh học”: chúng hấp thu phần lớn chất thải trong nước, giúp nước ao trong sạch hơn. Ông Hà Huy Cường (Công ty Sinh học rong biển) phân tích: “Kết hợp trồng rong làm sạch nước, cung cấp thức ăn tự nhiên cho tôm, từ đó nâng cao sản lượng tôm và tạo thêm nguồn thu đáng kể cho bà con”. Kết quả là người dân vừa giảm chi phí thức ăn hóa học, vừa tận dụng nguồn lợi biển bền vững, giúp môi trường nuôi thủy sản bền vững hơn.
Tóm lại, mô hình biển xanh – đồng xanh này đem lại kết quả kép: nguồn thu nhập ổn định cho nông dân và cải thiện môi trường thủy sản. Nông dân tham gia đều nhận định: nuôi tôm thêm rong không những không vướng mà còn thuận lợi cho cả hai, vì “rong tốt tôm tốt, tôm tốt lại cho thu nhập kép”.
Đoàn công tác tham quan mô hình trồng rong râu của bà Huỳnh Bé Đầm
Những con người gắn bó với mảnh ruộng nước này là minh chứng sống động cho tác động của đổi mới. Bà Nguyễn Diễm Thúy ở (ấp Tân Long B) thông tin thêm “Trước đây ao tôi chỉ có tôm, giờ có thêm rong biển làm bạn. Mỗi khi lướt trên thuyền ra ao thấy rong phát triển tốt giữa trời nắng, lòng thấy yên tâm. Tôm cá cũng lớn nhanh hơn, lại có thu nhập từ rong khô – cuộc sống bớt lo hơn nhiều”. Bà Thúy đã chuyển 2 ha sang mô hình kết hợp nuôi tôm và trồng rong trải nghiệm và bày tỏ mong muốn “hướng dẫn bà con xung quanh cùng làm, nhằm từng bước phát triển kinh tế gia đình”.
Bà Huỳnh Bé Đầm cũng thường xuyên chia sẻ những kinh nghiệm đầu tiên của mình. Bà kể lại: “Nhìn thấy rong sinh trưởng tốt, thu hoạch khô đem lại tiền, tôi vui lắm. Những kỹ thuật tôi áp dụng đều được HTX ghi chép cẩn thận để huấn luyện cho các xã viên khác. Mỗi khi mở lớp tập huấn hay thăm ao, tôi đều nhiệt tình giải đáp từ cách giữ giống đến điều chỉnh dinh dưỡng cho rong”. Niềm nhiệt huyết của bà đã lan tỏa, khiến nhiều nông dân Đầm Dơi mạnh dạn thử nghiệm. HTX của bà Đầm đứng ra liên kết bao tiêu sản phẩm cho thành viên, hỗ trợ đầu tư giá thể và tập huấn kỹ thuật miễn phí, giúp người dân yên tâm sản xuất. Từ cải tiến nhỏ này, cả một cộng đồng dần thấy được khởi sắc trên mặt nước mặn.
Với tầm nhìn xa trông rộng, bà Huỳnh Bé Đầm đã không chỉ làm giàu cho HTX nuôi trồng rong biển Đầm dơi, mà còn mở ra một hướng đi mới cho nông dân ven biển Cà Mau. Thành công của mô hình rong trên giá thể nổi thể hiện sức mạnh của sáng tạo nông dân và sự cần thiết của sự hỗ trợ từ chính quyền.
Tiến Đạt
