Không còn chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên hay quy mô sản xuất, năng lực cạnh tranh của hợp tác xã hiện nay ngày càng được quyết định bởi trình độ công nghệ, chất lượng sản phẩm, khả năng minh bạch nguồn gốc và mức độ tham gia chuỗi giá trị.
Nhận thức rõ xu hướng đó, thời gian qua, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là đồng hành cùng hợp tác xã chuyển mạnh từ phương thức sản xuất truyền thống sang mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ, gắn với chế biến, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường số; qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.
Hợp tác xã nuôi tôm công nghệ cao của tỉnh Cà Mau
Từng bước hình thành mô hình hợp tác xã ứng dụng công nghệ trong sản xuất và chế biến
Là địa phương cực Nam của Tổ quốc, có thế mạnh về nông nghiệp sinh thái, kinh tế biển và nhiều ngành hàng đặc sản chủ lực như tôm, lúa, cua…, tỉnh Cà Mau có nhiều điều kiện để phát triển các mô hình hợp tác xã gắn với sản xuất nông nghiệp công nghệ, chế biến và xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm.
Đến ngày 31/12/2025, toàn tỉnh có 608 hợp tác xã, tăng 189 hợp tác xã so với đầu nhiệm kỳ 2020 - 2025, với 34.849 thành viên tham gia. Doanh thu bình quân đạt khoảng 01 tỷ đồng/hợp tác xã/năm, tăng 285,7% so với năm 2020. Những kết quả này không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô của khu vực kinh tế tập thể, mà còn tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác xã chuyển đổi mô hình hoạt động theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ và tiêu chuẩn hóa sản xuất.
Trong lĩnh vực ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, nhiều hợp tác xã đã chủ động áp dụng quy trình sản xuất an toàn, công nghệ sinh học, chế phẩm vi sinh, quan trắc môi trường nuôi thủy sản, nhật ký điện tử và các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nhiều HTX tỉnh Cà Mau tham gia sản xuất lúa chất lượng cao thích ứng với biến đổi khí hậu
Nhiều mô hình hợp tác xã đã từng bước chuyển đổi theo hướng nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, sản xuất tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao. Tiêu biểu như Hợp tác xã Cái Bát đạt chứng nhận quốc tế ASC đối với sản phẩm tôm sú; Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm phát triển vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên diện tích hơn 50 ha; Hợp tác xã Ba Khía Đầm Dơi áp dụng quy trình quản lý chất lượng HACCP trong chế biến sản phẩm truyền thống.
Song song với sản xuất, hoạt động chế biến, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và truy xuất nguồn gốc tiếp tục được quan tâm. Nhiều hợp tác xã đã đầu tư máy móc sơ chế, đóng gói, bảo quản; ứng dụng tem QR truy xuất nguồn gốc, xây dựng hồ sơ sản phẩm, hoàn thiện quy trình quản lý chất lượng và từng bước tiếp cận yêu cầu về mã số vùng trồng, vùng nuôi, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường trong nước và xuất khẩu.
Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và thị trường tiêu thụ
Xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm tiếp tục là một trong những nội dung được Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau quan tâm tư vấn, hỗ trợ HTX triển khai mạnh mẽ trong thời gian qua.
Toàn tỉnh hiện có 46 hợp tác xã với 113 sản phẩm đạt OCOP từ 3 sao đến 4 sao. Nhiều hợp tác xã đã chú trọng đầu tư bao bì, nhãn mác, nhận diện thương hiệu, xây dựng câu chuyện sản phẩm gắn với lợi thế đặc trưng địa phương; qua đó từng bước nâng cao giá trị hàng hóa và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Cùng với đó, hoạt động xúc tiến thương mại được đổi mới theo hướng linh hoạt, đa dạng và phù hợp với xu thế thị trường hiện đại. Trong giai đoạn 2021–2025, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã hỗ trợ hơn 100 lượt hợp tác xã tham gia 13 cuộc hội chợ xúc tiến thương mại, quảng bá hơn 200 lượt sản phẩm đến người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh hỗ trợ HTX tham gia xúc tiến thương mại ngoài tỉnh
Đặc biệt, việc thành lập Tổ kết nối, tiêu thụ sản phẩm đã góp phần hỗ trợ quảng bá cho 30 hợp tác xã với 61 sản phẩm trên các cổng thông tin điện tử và nền tảng mạng xã hội; từng bước mở rộng kênh tiếp cận thị trường cho sản phẩm hợp tác xã.
Tạo dấu ấn mới với “Cửa hàng thương mại số” và mô hình xúc tiến thương mại đa nền tảng
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau trong thời gian gần đây là việc đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng kết hợp giữa truyền thông hiện đại và thương mại điện tử.
Từ tháng 3 năm 2026, sau khi Cửa hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP và sản phẩm hợp tác xã tại Trụ sở Liên minh Hợp tác xã tỉnh được đưa vào hoạt động, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã chủ động phối hợp với Báo và Phát thanh – Truyền hình Cà Mau hình thành mô hình “Cửa hàng thương mại số” nhằm hỗ trợ hợp tác xã livestream bán hàng, quảng bá thương hiệu và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.
Các phiên livestream với chủ đề “OCOP Cà Mau – Tinh hoa Đất Mũi” được tổ chức định kỳ vào thứ năm hằng tuần trong khung giờ 18h – 21 giờ trên Facebook Thời sự Cà Mau với sự tham gia của nhiều hợp tác xã tiêu biểu đã tạo ra phương thức xúc tiến thương mại mới cho sản phẩm hợp tác xã địa phương. Không chỉ dừng lại ở hoạt động quảng bá, mô hình này từng bước giúp hợp tác xã tiếp cận kỹ năng bán hàng số, xây dựng hình ảnh sản phẩm, kể câu chuyện thương hiệu và tương tác trực tiếp với khách hàng trên môi trường mạng.
Bên cạnh đó, Liên minh Hợp tác xã tỉnh còn tổ chức Phiên chợ hằng tháng tại Trụ sở đơn vị, kết hợp hình thức bán hàng trực tiếp và phát trực tuyến trên nền tảng Facebook Thời sự Cà Mau của Báo và Phát thanh – Truyền hình tỉnh Cà Mau. Mô hình này đã thu hút đông đảo người dân địa phương, du khách đến tham quan, mua sắm; đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng trực tuyến cho sản phẩm hợp tác xã.
Phiên chợ Sản phẩm OCOP Cà Mau – Tinh hoa Đất Mũi được diễn ra định kỳ hằng tháng tại Liên minh Hợp tác xã tỉnh
Có thể thấy, việc kết hợp giữa không gian trưng bày sản phẩm, hoạt động livestream, truyền thông báo chí và thương mại điện tử đang tạo ra hướng đi mới cho xúc tiến thương mại của khu vực kinh tế tập thể tỉnh Cà Mau theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và phù hợp xu thế thị trường số.
Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai mô hình hợp tác xã ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường thông qua thương mại điện tử vẫn còn không ít khó khăn.
Trước hết là khó khăn về nguồn nhân lực và nguồn vốn. Đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã nhìn chung còn hạn chế về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Một bộ phận thành viên hợp tác xã vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các quy trình sản xuất tiên tiến, tiêu chuẩn kỹ thuật, ghi chép dữ liệu sản xuất, quản lý mã số vùng trồng, vùng nuôi và các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Trong khi đó, phần lớn hợp tác xã có quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, khả năng tích lũy thấp; nguồn lực đầu tư cho đổi mới công nghệ, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số còn thiếu.
Mặt khác, đây đều là những lĩnh vực mới, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật và tính chuyên nghiệp cao. Việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, chế biến sâu, xây dựng mã số vùng trồng, vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu hay phát triển thị trường số đều yêu cầu sự đồng bộ từ sản xuất, quản lý chất lượng đến năng lực tổ chức thực hiện.
Bên cạnh đó, mặc dù Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, nhưng khả năng tiếp cận chính sách về khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển vùng nguyên liệu… của các HTX trong thực tiễn vẫn còn những hạn chế nhất định.
Tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường số giai đoạn 2026–2031
Bước vào giai đoạn 2026–2031, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau xác định tiếp tục lấy ứng dụng khoa học công nghệ, chuẩn hóa sản xuất, xây dựng thương hiệu và phát triển thương mại điện tử làm định hướng trọng tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể.
Trong đó, ưu tiên hàng đầu là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường; đồng thời đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho thành viên hợp tác xã.
Cùng với đó, tiếp tục phát huy hiệu quả Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh, hướng dẫn hợp tác xã tiếp cận Quỹ Hỗ trợ phát triển Hợp tác xã Việt Nam, huy động các nguồn lực hỗ trợ đổi mới công nghệ, đầu tư thiết bị phục vụ sản xuất, chế biến và chuyển đổi số.
Liên minh Hợp tác xã tỉnh cũng xác định tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến và tiêu chuẩn hóa sản phẩm; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, vùng nuôi; hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển thương hiệu gắn với Chương trình OCOP và yêu cầu của chuỗi giá trị hiện đại.
Đồng thời, tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình “Cửa hàng thương mại số”, các phiên livestream “OCOP Cà Mau – Tinh hoa Đất Mũi”, phiên chợ trực tiếp kết hợp trực tuyến; mở rộng kết nối với các sàn thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu để đưa sản phẩm hợp tác xã tiếp cận sâu hơn thị trường trong nước và từng bước tham gia thị trường quốc tế.
Với quyết tâm đổi mới, sáng tạo và đồng hành cùng hợp tác xã, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục thúc đẩy mô hình hợp tác xã ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể, Hợp tác xã; đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển trong giai đoạn mới./.
TH
