Năm 2025, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Cà Mau tiếp tục duy trì xu hướng phát triển ổn định, từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Toàn tỉnh đã thành lập mới 55 hợp tác xã, vượt 10% kế hoạch đề ra, nâng tổng số hợp tác xã lên 569 với hơn 34.421 thành viên. Tổng vốn điều lệ đạt trên 666 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ đạo với 390 hợp tác xã, tương đương 78,5% tổng số hợp tác xã toàn tỉnh. Các lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ, tài chính tín dụng cũng có sự tham gia của các HTX, góp phần đa dạng hóa hoạt động của khu vực kinh tế tập thể.

Hiệu quả hoạt động của hợp tác xã từng bước được nâng lên. Doanh thu bình quân đạt 1,375 tỷ đồng/hợp tác xã/năm, lợi nhuận bình quân đạt khoảng 280 triệu đồng/hợp tác xã. Đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã từng bước được cải thiện về trình độ, với tỷ lệ cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học đạt 21%.

Đối với liên hiệp hợp tác xã, toàn tỉnh hiện có 05 liên hiệp với 41 hợp tác xã thành viên, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp. Doanh thu bình quân đạt 6,4 tỷ đồng/năm, lợi nhuận đạt khoảng 1,15 tỷ đồng, cho thấy hiệu quả hoạt động tương đối tích cực.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 862 tổ hợp tác, trong đó 764 tổ hợp tác đang hoạt động. Tuy nhiên, hoạt động của tổ hợp tác vẫn còn mang tính hỗ trợ đơn lẻ, chưa có nhiều đổi mới, chưa phát huy hết tiềm năng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, hợp tác xã tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất, liên kết tiêu thụ sản phẩm, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đã có 52 hợp tác xã với 122 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 đến 4 sao. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hợp tác xã quy mô nhỏ, thiếu vốn, cơ sở vật chất hạn chế, năng lực quản trị chưa đáp ứng yêu cầu.

Ở lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, các hợp tác xã duy trì hoạt động ổn định, góp phần bảo tồn nghề truyền thống, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn nhỏ, phụ thuộc nhiều vào gia công theo đơn hàng.

Lĩnh vực tài chính, ngân hàng với 09 quỹ tín dụng nhân dân hoạt động khá hiệu quả, góp phần cung cấp nguồn vốn cho phát triển sản xuất, hạn chế tín dụng đen tại nông thôn.

Đối với lĩnh vực thương mại - dịch vụ, các hợp tác xã hoạt động đa dạng như dịch vụ vận tải, vệ sinh môi trường, giết mổ gia sút gia cầm tập trung, sản xuất nước mắm, chế biến than, may mặc, … nhưng HTX lĩnh vực này vẫn còn hạn chế về quy mô, năng lực cạnh tranh và khả năng mở rộng thị trường.

Việc triển khai Đề án phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2025 - 2030 đã đạt được một số kết quả tích cực. Tỉnh đã xử lý giải thể 39 hợp tác xã, từng bước làm “lành mạnh hóa” khu vực kinh tế tập thể. Đồng thời, đã xây dựng được 28 hợp tác xã điểm và 60 hợp tác xã vệ tinh.  Công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực được quan tâm với nhiều lớp tập huấn, nâng cao năng lực quản lý, điều hành cho cán bộ hợp tác xã. Hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu được đẩy mạnh, giúp các hợp tác xã từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Đáng chú ý, toàn tỉnh đã có 73 hợp tác xã tham gia liên kết chuỗi giá trị với doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành hàng tôm và lúa gạo. Tuy nhiên, một số ngành hàng như cua vẫn chưa hình thành được chuỗi liên kết như kế hoạch đề ra.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã vẫn còn nhiều khó khăn. Phần lớn hợp tác xã có quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, khó tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Số lượng hợp tác xã hoạt động hiệu quả còn thấp; liên kết sản xuất chưa bền vững; ứng dụng khoa học công nghệ còn hạn chế. Công tác quản lý, điều hành của một số hợp tác xã còn yếu; chế độ kế toán, báo cáo chưa được thực hiện nghiêm túc. Ngoài ra, việc giải thể các hợp tác xã ngừng hoạt động còn chậm; công tác thống kê, báo cáo chưa đảm bảo chất lượng.

Trên cơ sở những kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế trong năm 2025, Kế hoạch năm 2026 đề ra mục tiêu tổng quát là tiếp tục củng cố, phát triển khu vực kinh tế tập thể theo hướng hiệu quả, bền vững; xây dựng hợp tác xã kiểu mới; tạo môi trường thuận lợi để thu hút người dân, doanh nghiệp tham gia liên kết với hợp tác xã.

Các mục tiêu cụ thể bao gồm: Xử lý dứt điểm các hợp tác xã ngừng hoạt động theo quy định. Thành lập mới 55 hợp tác xã, 01 liên hiệp hợp tác xã và 120 tổ hợp tác; thu hút thêm 1.600 thành viên mới. Nâng tỷ lệ hợp tác xã hoạt động hiệu quả lên khoảng 35%. Phấn đấu có 20 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất. Xây dựng mỗi xã, phường có ít nhất 01 hợp tác xã điểm và 02 hợp tác xã vệ tinh. Phát triển các chuỗi liên kết sản xuất: 53 chuỗi tôm, 12 chuỗi cua, 64 chuỗi lúa chất lượng cao.

Để đạt được các mục tiêu đề ra, tỉnh xác định một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, xử lý dứt điểm hợp tác xã ngừng hoạt động: Tập trung rà soát, phân loại và giải thể các hợp tác xã không còn hoạt động, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng chung của khu vực kinh tế tập thể.

Thứ hai, phát triển hợp tác xã điểm và hợp tác xã vệ tinh: Tiếp tục hoàn thiện 18 hợp tác xã điểm, 54 hợp tác xã vệ tinh; lựa chọn, thay thế các mô hình không đạt tiêu chí. Đồng thời, tăng cường hỗ trợ về củng cố tổ chức bộ máy, đào tạo, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả hoạt động 54 HTX vệ tinh: Thực hiện phân loại hợp tác xã để có giải pháp hỗ trợ phù hợp; củng cố tổ chức bộ máy; khuyến khích sáp nhập, hợp nhất các hợp tác xã quy mô nhỏ; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực.

Thứ tư, thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị: Đẩy mạnh liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp trong các ngành hàng chủ lực như tôm, cua, lúa. Khuyến khích doanh nghiệp tham gia làm thành viên hợp tác xã, hỗ trợ về vốn, công nghệ, thị trường.

Đẩy mạnh chuỗi liên kết các ngành hàng chủ lực như tôm, cua, lúa là một trong những định hướng phát triển KTTT, HTX năm 2026

Tổng kinh phí thực hiện kế hoạch năm 2026 dự kiến hơn 11 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 4,2 tỷ đồng, ngân sách địa phương hơn 7,1 tỷ đồng.

Sở Tài chính được giao làm cơ quan thường trực, chủ trì theo dõi, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện. Các sở, ngành, địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể, lồng ghép với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo triển khai hiệu quả.

Kế hoạch số 130/KH-UBND năm 2026 thể hiện quyết tâm của tỉnh Cà Mau trong việc phát triển khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Với các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, đồng bộ, khu vực kinh tế tập thể được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò là một trong những trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới./.

BN