Từ khi về phụ trách hợp tác xã, ông đã cùng Ban Lãnh đạo Hợp tác xã vượt qua giai đoạn ban đầu đầy khó khăn và chông gai. Như Báo và Đài phát thanh – truyền hình Cà Mau đánh giá, dưới sự dẫn dắt của anh Thạch, Hợp tác xã Nông nghiệp Tổng hợp Ba Đình đã “vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu, vươn lên trở thành mô hình kinh tế tập thể năng động, hiệu quả, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương”. Những nỗ lực này đã tạo dựng niềm tin vững chắc nơi bà con xã viên, biến Hợp tác xã thành một “mô hình tiêu biểu” của phong trào hợp tác xã trong tỉnh.

 Hợp tác xã Nông nghiệp Tổng hợp Ba Đình (HTX Ba Đình) phát triển mô hình canh tác lúa – tôm bền vững, tận dụng ưu thế đất nuôi tôm ven biển để trồng lúa năng suất cao. Mô hình này không chỉ cải thiện hiệu quả sử dụng đất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và tăng đa dạng sinh kế. Theo báo Nông nghiệp và Môi trường, HTX Ba Đình trở thành “điểm sáng trong phong trào xây dựng kinh tế hợp tác, góp phần nâng cao giá trị hạt lúa, con tôm Cà Mau”. Nhờ vậy, hiệu quả sản xuất tăng rõ rệt và đời sống nông dân xã viên được ổn định, từng bước phát triển bền vững.

Những định hướng phát triển của HTX liên tục mở rộng quỹ đất và thu hút thêm thành viên nhằm tạo cơ hội cho nhiều nông dân nâng cao thu nhập, “từng bước thoát nghèo bền vững” như mục tiêu đã đề ra. Quy mô mở rộng Thành lập tháng 11/2018 với 44 xã viên ban đầu và vốn điều lệ 300 triệu đồng; đến nay HTX đã mở rộng gần 280 thành viên, với tổng diện tích canh tác trên 700 ha và tổng vốn hoạt động hơn 1,5 tỷ đồng. Bên cạnh những định hướng phát triển HTX cũng ứng phó với nhiều khó khăn khủng hoảng khi đại dịch COVID-19 làm gián đoạn thị trường năm 2020, ông Thạch kịp thời kết nối các đầu mối tại TP.HCM, Cần Thơ để tiêu thụ tôm càng xanh cho xã viên. Sự năng động này đã giúp HTX vượt qua khó khăn, duy trì thu nhập ổn định cho nông dân.

Bằng tư duy đột phá  - nền tảng chuyển mình với phương pháp quản lý hiện đại. HTX Ba Đình xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ từ đầu vào đến đầu ra. Tất cả thành viên đều được hỗ trợ từ khâu chọn giống, phân bón đến kỹ thuật canh tác, sau đó được HTX bao tiêu sản phẩm với giá ổn định. Cơ cấu quản lý chuyên nghiệp của HTX gồm Hội đồng quản trị 3 người, Ban Giám đốc 6 người và Ban Kiểm soát 3 người, hầu hết đều có trình độ đại học, giúp minh bạch hóa hoạt động. Toàn bộ hoạt động tài chính – kế toán của HTX được số hóa qua phần mềm Waca cùng chữ ký số và hóa đơn điện tử, từ đó tăng tính minh bạch và chuyên nghiệp. Bản thân ông Thạch chia sẻ: “Hiện HTX có 16 dịch vụ phục vụ thành viên, tổng doanh thu hàng năm hơn 35,6 tỷ đồng, lợi nhuận ước đạt 320 triệu đồng, thu nhập bình quân của thành viên tăng trên 6% so với năm trước… Tỷ lệ thành viên tham gia dịch vụ đạt 87,6%, cho thấy hiệu quả thực sự của mô hình”.

Đoàn làm việc cùng HTX Nông nghiệp Tổng hợp Ba Đình

Liên kết đầu vào, đầu ra – Áp dụng khoa học công nghệ hiện đại. HTX hợp tác với các doanh nghiệp cung cấp hơn 120 triệu con tôm giống và 600 tấn thức ăn, thuốc thủy sản mỗi năm; đồng thời thu mua trên 3.450 tấn lúa và 390 tấn tôm thương phẩm của xã viên . Nhờ đó, bà con tiết giảm được 10–15% chi phí đầu vào và gia tăng lợi nhuận. Áp dụng kỹ thuật gieo mạ thảm, cấy máy, xạ hàng, máy bay không người lái phun thuốc… giúp nâng năng suất gấp đôi (từ 500 kg lên 1.000 kg/ha/vụ) và giảm công lao động. Hệ thống quản lý qua Waca và chữ ký số đảm bảo tính minh bạch tài chính.

Không nhưng thế, HTX Ba Đình còn xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm. HTX xây dựng thương hiệu “Gạo lúa – tôm Ba Đình” với hệ thống truy xuất nguồn gốc (mã Facefarm), đảm bảo bao tiêu 100% sản lượng lúa – tôm của xã viên với giá thu mua cao hơn thị trường. Bước đi chiến lược là hợp tác với Tập đoàn Minh Phú phát triển vùng tôm sạch ASC gần 390 ha, hướng đến thị trường quốc tế. HTX Ba Đình còn đầu tư khu ương nuôi tôm giống hiện đại. Khu ương này có mái che và hệ thống cấp thoát nước điều tiết tốt, giúp ổn định độ mặn – phèn. Thiết bị hiện đại giảm thiểu hao hụt giống, giúp tôm giống sinh trưởng nhanh và rút ngắn thời gian nuôi. Nhờ vậy, HTX chủ động được nguồn giống chất lượng, nâng cao hiệu quả nuôi tôm chung.

Bằng chính những tư duy ấy, bằng sự kiên cường ấy đã tạo ra những bước ngoặc sản phẩm tiêu biểu và nhiều giải thưởng. Trên nền tảng chuỗi liên kết vững chắc, sản phẩm “Gạo lúa – tôm Ba Đình” ngày càng khẳng định vị thế. Đặc biệt, giống lúa BL9 được trồng theo mô hình hữu cơ lúa – tôm có hạt dài, trắng trong và chất lượng gạo cao. Gạo nấu lên có cơm trắng bóng, thơm nhẹ và vị ngọt hậu tự nhiên. Theo Hội đồng Giám khảo cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I (năm 2026), mẫu gạo BL9 của HTX Ba Đình đã đoạt “Giải Nhất” toàn đoàn, khẳng định chất lượng vượt trội của sản phẩm.

Các giải thưởng và danh hiệu của HTX Ba Đình ngày càng dày thêm. Sản phẩm gạo đã được công nhận OCOP 3 sao (năm 2024) và được Liên minh HTX Việt Nam trao “Giải Mai An Tiêm” (sản phẩm HTX tiêu biểu toàn quốc 2024). Cuối năm 2024, HTX Ba Đình vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tuyên dương là 1 trong 63 HTX tiêu biểu toàn quốc. Những giải thưởng này vừa tôn vinh chất lượng sản phẩm vừa khẳng định thành quả trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Những thành quả của HTX Ba Đình trong những năm qua: Giống gạo BL9 được Trung tâm Giống Nông nghiệp – Thủy sản Bạc Liêu nghiên cứu, công nhận lưu hành; Giải Gạo ngon ĐBSCL năm 2026 mẫu gạo BL9 của HTX Ba Đình đoạt giải Nhất lần đầu tiên; Ocop 3 sao và Giải Mai An Tiêm 2024 “Gạo lúa – tôm Ba Đình” được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, đồng thời đạt Giải Mai An Tiêm sản phẩm HTX tiêu biểu toàn quốc năm 2024; HTX tiêu biểu toàn quốc HTX Ba Đình là một trong 63 HTX tiêu biểu được Hội Nông dân VN vinh danh năm 2024.

Lan tỏa kinh nghiệm và ảnh hưởng kinh tế - xã hội, những kết quả trên đã mang lại giá trị kinh tế thiết thực và ổn định đời sống cho xã viên. Thành viên HTX được hưởng lợi kép: năng suất, sản lượng tăng (nhờ kỹ thuật cao và bao tiêu sản phẩm), trong khi chi phí đầu vào giảm 10–15%. Tổng doanh thu của HTX tăng trưởng liên tục, lợi nhuận đạt khoảng 320 triệu đồng mỗi năm, giúp thu nhập bình quân thành viên tăng trên 6% so với năm trước . Đồng thời, mô hình này tạo việc làm thường xuyên cho hơn 80 lao động địa phương , góp phần giảm thất nghiệp tại khu vực nông thôn.

Sản phẩm đạt giải nhất gạo ngon Đông Bằng Sông Cửu Long

Ổn định thu nhập và tạo việc làm địa phương Chi phí đầu vào tiết giảm 10–15%, lợi nhuận tăng cao, thu nhập xã viên tăng ~ 6%/năm, cung cấp việc làm thường xuyên cho hơn 80 lao động nông thôn. Góp phần an sinh cộng đồng HTX đã ủng hộ 18 triệu đồng quỹ từ thiện, tặng 1,5 triệu con tôm giống cho hộ nghèo, 700 bộ sách giáo khoa và 60 bộ quần áo cho học sinh khó khăn, tổ chức hiến 43 đơn vị máu nhân đạo, sửa hơn 1,5 km đường giao thông nông thôn. HTX là điểm tựa cho phát triển địa phương, góp phần quan trọng giúp Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Lộc hoàn thành tiêu chí về phát triển tổ chức sản xuất trong xây dựng nông thôn mới.

Không chỉ gặt hái thành công, ông Thạch còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm quản lý, phương pháp sản xuất cho bà con nông dân. Những buổi tham quan mô hình, tập huấn kỹ thuật của HTX Ba Đình đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều HTX và nông dân ở Cà Mau và vùng ĐBSCL. Ý tưởng sản xuất theo thị trường mà HTX theo đuổi được xem là hướng đi mới, đáng nhân rộng để cùng nhau phát triển bền vững. 

Tham quan khu ương nuôi tôm giống tại HTX Ba Đình

Từ những cánh đồng trĩu hạt hôm nay, câu chuyện của ông Nông Văn Thạch và Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình không chỉ là hành trình nâng tầm giá trị hạt gạo, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh của tinh thần hợp tác, của khát vọng đổi mới và ý chí dám nghĩ, dám làm của người nông dân thời đại mới. Mỗi mùa vàng bội thu không chỉ mang theo niềm vui được mùa, được giá, mà còn gieo mầm hy vọng về một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và nhân văn, nơi người nông dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Và khi những hạt gạo mang thương hiệu Việt tiếp tục vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế, đó cũng chính là lúc những giá trị tốt đẹp của kinh tế tập thể, của hợp tác xã và của những người tiên phong như ông Nông Văn Thạch tiếp tục được lan tỏa, góp phần viết nên những mùa vàng thịnh vượng cho quê hương, vì cuộc sống ấm no của người nông dân và sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp Việt Nam.

Tiến Đạt