Trong tác phẩm Đường Cách mệnh (1927), sau khi phân tích sâu sắc những lợi ích của hợp tác xã, Người đã khẳng định: “Nhóm lại thành giàu, chia nhau thành khó” và “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao”. Qua đó cho thấy tư tưởng hợp tác, liên kết sản xuất chính là quy luật tất yếu để phát triển kinh tế. Người cũng nhấn mạnh, hợp tác xã là một tổ chức kinh tế - xã hội, phải được xây dựng trên các nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi, phát triển từ thấp đến cao.

Tác phẩm Đường Cách mệnh (1927) thể hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về HTX

Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngày 11/4/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư kêu gọi điền chủ, nông gia cả nước tham gia hợp tác xã nông nghiệp. Trong thư, Người chỉ rõ: “Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp, nền kinh tế lấy canh nông làm gốc… nông dân giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp thịnh thì nước ta thịnh”. Muốn đạt được điều đó, con đường tất yếu là phát triển hợp tác xã “Nông dân muốn giàu, nông nghiệp muốn thịnh thì cần phải có HTX”.

Người khẳng định: “Hợp tác xã là hợp vốn, hợp sức với nhau. Vốn nhiều, sức mạnh thì khó nhọc ít mà lợi ích nhiều”; đồng thời nhấn mạnh hợp tác xã là “cách tranh đấu kinh tế có hiệu quả nhất”, giúp nông dân đoàn kết, nâng cao đời sống, góp phần xây dựng đất nước. Lời kêu gọi của Người: “Chúng ta hãy mau mau chung vốn góp sức, lập nên hợp tác xã nông nghiệp ở khắp nơi…” đã trở thành kim chỉ nam cho phong trào hợp tác xã Việt Nam.

Sau 19 năm, ngày 11/4/1964, Bác tiếp tục gửi thư tới Đại hội hợp tác xã và đội sản xuất nông nghiệp tiên tiến miền núi, trung du, biểu dương những thành quả đạt được, đồng thời chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm là củng cố và phát triển hợp tác xã, nâng cao đời sống nhân dân, gắn với bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Người nhấn mạnh yêu cầu: phấn đấu để tất cả các hợp tác xã đều trở thành khá, giàu, đóng góp vào sự nghiệp phát triển của đất nước.

Trải qua các giai đoạn phát triển, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã không ngừng lớn mạnh, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống nhân dân.

Nhận thức sâu sắc ý nghĩa lịch sử của ngày 11/4, Ban Chấp hành Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã trình và được Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 11/4 hằng năm là Ngày Hợp tác xã Việt Nam theo Quyết định số 1268/QĐ-TTg. Đây là dịp quan trọng để tôn vinh giá trị của mô hình hợp tác xã, khẳng định vai trò của khu vực kinh tế tập thể trong nền kinh tế quốc dân.

Hai dấu mốc lịch sử (11/4/1946 và 11/4/1964) không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn khẳng định Việt Nam đã sớm hòa nhập với phong trào hợp tác xã quốc tế. Trong bối cảnh hiện nay, khi Liên hợp quốc lựa chọn năm 2025 là Năm Quốc tế Hợp tác xã, và năm 2026 là Năm Quốc tế Phụ nữ làm nông nghiệp, vai trò của hợp tác xã càng được khẳng định mạnh mẽ, đặc biệt với sự tham gia đông đảo của phụ nữ trong lĩnh vực nông nghiệp.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia hợp tác xã nông nghiệp và Ngày Hợp tác xã Việt Nam 11/4 là dịp để toàn hệ thống chính trị, cộng đồng hợp tác xã và các tầng lớp nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, sáng tạo; nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã, góp phần thực hiện thành công mục tiêu phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn mới, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh./.

TH