Ứng dụng công nghệ, HTX làm chủ gần 10ha mặt nước
Nhiều năm nay, khu vực vùng đồng chiêm trũng phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình (thuộc xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam cũ) phát triển hệ thống ao nuôi hiện đại với dòng nước tuần hoàn liên tục, tạo nên “con sông thu nhỏ” ngay trong ao.
Đây chính là mô hình nuôi cá công nghệ “sông trong ao” của Hợp tác xã (HTX) Thủy sản sông trong ao Hải Đăng. Mô hình là kết quả của tư duy làm nông mới, nơi người nông dân chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và nông nghiệp thông minh để xây dựng nông thôn mới bền vững.
Người dẫn dắt mô hình này là anh Nguyễn Văn Hiếu – Giám đốc Hợp tác xã, cùng nhóm nông dân tâm huyết địa phương.
Anh Hiếu đã mạnh dạn đầu tư, cùng bà con nhân dân trong phường mở rộng lên gần 10 ha ao nuôi công nghệ cao với quy trình tuần hoàn nước khép kín. Ảnh: Minh Tiến.
Sinh ra trong gia đình nông dân, gắn bó nhiều năm với nuôi cá truyền thống, anh Hiếu thấu hiểu nỗi vất vả và rủi ro của nghề: dịch bệnh bất ngờ, thời tiết khắc nghiệt, thị trường biến động dẫn đến thua lỗ nặng đặc biệt là chất lượng cá, khó cạnh tranh.
Bước ngoặt đến năm 2018, khi địa phương thí điểm mô hình “sông trong ao”. Với khát vọng đổi mới, anh Hiếu mạnh dạn tham gia, học hỏi khắp nơi, vay vốn cải tạo ao hồ và ứng dụng công nghệ hiện đại.
Nhờ hỗ trợ từ Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Hội Nông dân và nỗ lực cá nhân, từ vài nghìn mét vuông ban đầu, anh Hiếu đã mạnh dạn đầu tư, cùng bà con nhân dân trong phường mở rộng lên gần 10 ha ao nuôi công nghệ cao với quy trình tuần hoàn nước khép kín.
Toàn bộ hệ thống ao hồ cũ, anh cho cải tạo lại, kiên cố hóa bờ đập. Sau đó cho xây dựng, lắp đặt hệ thống luồng lạch, điều tiết nước. Tới tháng 7/2019, anh bắt đầu nhập các loại giống cá trắm, rô phi đơn tính về nuôi thử nghiệm. Số lượng 1,1 vạn cá rô, 8.000 cá trắm.
Hệ thống cảm biến giám sát, cho ăn tự động, điều chỉnh nguồn nước được lắp đặt khắp nơi, cho phép theo dõi và điều chỉnh môi trường phù hợp với cá.
Tại đây, anh Hiếu cho lắp đặt toàn bộ hệ thống máng cám cho ăn tự động. Chỉ cần bấm nút, cám sẽ được phóng thẳng từng đợt xuống mặt hồ cho cá ăn.
anh Hiếu cho lắp đặt toàn bộ hệ thống máng cám cho ăn tự động. Chỉ cần bấm nút, cám sẽ được phóng thẳng từng đợt xuống mặt hồ cho cá ăn. Ảnh: Minh Tiến.
Do cá luôn nổi và vận động, người nuôi có thể xác định được trọng lượng để điều tiết lượng thức ăn sao cho phù hợp.
"Nuôi theo công nghệ sông trong ao giúp chúng tôi quản lý tốt hơn con giống, dịch bệnh và thức ăn. Nước luôn sạch, tuần hoàn liên tục, cá vận động không ngừng nên thịt chắc, khỏe mạnh, chóng lớn. Tôi hay đùa đây là cho cá "tập gym" hàng ngày", anh Nguyễn Văn Hiếu – Giám đốc HTX Hải Đăng vui vẻ nói.
Theo các thành viên HTX, trước đây nuôi truyền thống, cá hay bệnh, giờ áp dụng cảm biến và hệ thống sục khí tự động, nên kiểm soát được môi trường và chất lượng, năng suất tăng lên, rủi ro giảm hẳn, thu nhập ổn định hơn.
Dù thành công, hành trình không thiếu thử thách. Năm 2021, sự cố mất điện khiến gần chục tấn cá chết, thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Nhưng HTX nhanh chóng khắc phục: nâng cấp hệ thống điện, lắp máy phát dự phòng, chia nhỏ khu vực nuôi và tích hợp phần mềm cảnh báo sớm. Từ thất bại, họ càng vững vàng làm chủ công nghệ.
Khu vực điều tiết nước. Ảnh: Minh Tiến.
Hỗ trợ nông dân nâng cao thu nhập
Chuyển đổi số không chỉ dừng ở sản xuất, HTX Hải Đăng xây dựng khu chế biến riêng, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Các mặt hàng như chả cá, ruốc cá, cá kho được đóng gói chuyên nghiệp, dán nhãn thương hiệu, đạt 3 sản phẩm OCOP của tỉnh. Việc bán hàng online giúp mở rộng thị trường đến Hà Nội, các siêu thị Vinmart và nhiều địa phương khác.
"Anh em trong HTX suy nghĩ nhiều và bàn giải pháp trực tiếp chế biến nguồn nguyên liệu cá tự nuôi. Chúng tôi đầu tư khu chế biến riêng, tìm hiểu, nghiên cứu sản xuất sản phẩm từ cá gồm: ruốc cá, chả cá, và cá kho mang nhãn hiệu của HTX", anh Hiếu nói.
Mỗi đơn hàng, phản hồi khách hàng được lưu trữ, phân tích để cải thiện chất lượng – bước đi đúng đắn trong nông nghiệp số.
“Áp dụng khoa học kỹ thuật gắn với chuỗi giá trị giúp sản xuất ổn định. Chúng tôi bảo đảm nguồn hàng chất lượng theo hợp đồng với doanh nghiệp. Giá trị sản phẩm tăng hơn 20% so với bán thô, giá bán ít biến động hơn thị trường tự do", anh Hiếu nhấn mạnh.
Theo đó, trước người dân chỉ bán cá thương phẩm, giờ có máy móc hiện đại, đóng gói chân không, bán online, sản phẩm đến tay khách nhanh chóng, tươi ngon.
Giờ đây sau hơn 8 năm khởi nghiệp, từ quy mô nhỏ lẻ, manh mún nay HTX đã thành công với mô hình rộng hơn 10ha, sản lượng hơn 100 tấn/năm, với doanh thu lớn.
"Thời gian tới, chúng tôi hướng đến mở rộng diện tích chăn nuôi để đáp ứng sản lượng cung cấp ra ngoài thị trường. Phát triển các sản phẩm chế biến đa dạng để thị trường ngày càng mở rộng. Qua đó, giúp phần tăng trưởng sự phát triển của HTX, mục tiêu tăng khoảng 5-10% so với những năm trước", anh Hiếu chia sẻ.
HTX Hải Đăng xây dựng khu chế biến riêng, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Các mặt hàng như chả cá, ruốc cá, cá kho được đóng gói chuyên nghiệp, dán nhãn thương hiệu, đạt 3 sản phẩm OCOP của tỉnh. Ảnh: Minh Tiến.
Những ngày này, không khí tại ao nuôi Hải Đăng nhộn nhịp với vụ thu hoạch phục vụ Tết. Dự kiến hàng chục tấn cá thương phẩm sẽ đến tay người tiêu dùng – thành quả từ nỗ lực đổi mới không ngừng.
Mô hình “cá sông trong ao” của HTX Hải Đăng là tiên phong trong chuyển đổi số nông thôn, nơi nông dân dám nghĩ, dám làm, làm chủ công nghệ và cùng nhau phát triển. Mô hình giúp nhiều hộ nông dân thoát nghèo bền vững, dần nâng cao thu nhập và góp phần thay đổi diện mạo nông thôn hiện đại, xanh, bền vững.
Theo Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình, anh Hiếu là đại diện tiêu biểu. Mô hình này được đánh giá cao và nhân rộng. Nhiều năm qua, các cấp Hội hỗ trợ nông dân chuyển đổi số, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế bền vững.
Trần Thị Lam sưu tầm theo Dân Việt
